فرهنگ امروز

کل اخبار:56756

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۶:۰۶

    چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فارابی فراخوان داد

    فراخوان چهاردهمین جشنواره فارابی منتشر شد، دریافت آثار دوره چهاردهم جشنواره فارابی، از بیست و هفتم شهریورماه تا دهم آبان‌ماه سال ۱۴۰۱ انجام می‌گیرد.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۵:۵۷

    فیلسوف‌ترین فیلسوفان

    ابن‌سینا (۴۱۶-۳۵۹ ه.ق.) متفکر بزرگ و مشهور ایرانی اهمیتی فراتر از سرزمین ایران و بلکه سرزمین‌های ایرانی یافته و نقش مهمی در تاریخ فکر و فلسفه جهان ایفا کرده است. هیچ کتاب تاریخ فکر و فلسفه‌ای نیست که در آن از ابن‌سینا و نقش او در ایجاد و انتقال اندیشه‌ها یاد نشده باشد.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۵:۴۶

    وجود و ماهیت فلسفه اسلامی / حسن بلخاری

    در باب عنوان و معنون «فلسفۀ اسلامی» حرف و سخن بسیار است و این بدان معناست که هم در عنوان «فلسفه اسلامی» و هم در معنون آن تردید و اشکال نموده‌اند؛ برای مثال می‌گویند اگر بنیان هستی‌شناختی یک شاخۀ معرفتی، وحی و نقل باشد، می‌توان عنوان فلسفه بر آن اطلاق کرد؟

  • رویارو با «استخوان‌ها» ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۹:۲۹

    پدرو کاستا: فراسوی نیک و بد

    رویارو با «استخوان‌ها»

    در فیلم «استخوان‌ها» ما دیالوگ‌های بسیار اندکی می‌شنویم. جملات مقطع و کوتاه، غالباً بدون هماهنگی و پیوندی پایدار. گفت‌وگوها عمدتاً چنان‌اند که گویی هرکدام از طرفین به‌تنهایی با خود سخن می‌گوید. اما از سوی دیگر «صدای» محیط برجسته است: «صدای» گریۀ بچه‌ها، «صدای» شلوغی کوچه، «صدای» خانۀ همسایه، «صدای» قژقژ در، «صدای» سوختن توتون سیگار، «صدای» نفس‌هایی که سنگین می‌روند و برمی‌گردند.

  • ابتهاج ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۶:۱۰

    در باب منتقدین هوشنگ ابتهاج؛

    سایه‌ در سایه

    منتقد بیطرفی که در آینده شعر سایه را از نگاه می‌گذراند، بارها افسوس خواهد خورد که مردی این چنین نازک‌اندیش ایکاش هرگز سوگیری‌ای آنچنانی نمی‌داشت. این شگفتی و افسوس زمانی برمی‌افزاید که دانسته شود شاعری چون او تا چه اندازه در پهنای عمر به گرایش‌های سیاسی‌اش وفادار و پایبند و تا چه اندازه نسبت به خرده‌گیری‌های دیگران در این زمینه بی‌تفاوت مانده است. از این‌رو شگفت‌آور نخواهد بود اگر کارنامه و اندیشه‌های سیاسی او جدای از آن جهان‌های ادبی و شعری‌ درنگریسته و دیده شوند. برای کسی که می‌خواهد ارزش ادبی کارهای سایه را بسنجد، این موضوع سردرگم کننده و ناخوشایند است. اما از آن گریزی نیست. در عین حال، این خرده‌گیری‌ها نه تنها اندیشه‌ها و گرایش‌های فکری بلکه بخش‌هایی از کارنامه‌ و عملکرد او در دوران‌هایی از زندگانی سیاسی‌اش را نیز نشانه گرفته است.

  • برادرکشی ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۶:۰۲

    تأملی در برادر کشی/ حسین مجتهدی؛

    برادری کشته می‌شود!

    در روایات اسطوره‌سانِ سامی نخستین قتلِ تاریخ بشری، برادرکشی است. و پس از آن است، که یکی از پسران یا همان برادریِ که به قتل دست یازیده، آهنگری و فن‌آوری را اختراع می‌کند، فرزندِ دیگرش موسیقی و هنرها را پدید می‌آورد و سوّمی مدنیّت را بنا می‌نهد و جامعه‌ی بشری متولّد می‌شود. انگیزان این پرخاشِ مهار گسیخته را، رقابتی ویرانگر برشمرده‌اند.

  • سیاست نامه ۱۴۰۱-۰۶-۰۵ ۱۰:۴۸

    زبان توسعه، زبان تجدد

    شماره بیست و سوم مجله سیاست‌نامه منتشر شد

  • ۱۴۰۱-۰۵-۳۱ ۱۰:۰۶

    همایش حکیم هزاره‌ها اول شهریور در همدان برگزار می‌شود

    همایش حکیم هزاره‌ها، بزرگداشت شیخ‌الرئیس، بوعلی‌سینا روز اول شهریورماه 1401 با حضور ابن‌سیناپژوهان در همدان برگزار می‌شود.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۳۰ ۰۹:۲۴

    شریعتی؛ جامعه شناسی یا متکلم؟

    اساسا مفهوم هویت چندرشته‌ای یا میان‌رشته‌ای یعنی لزوما نه تاریخ است، نه جامعه‌شناسی، نه اسطوره‌شناسی و نه علم سیاست. امروز شریعتی در فضای روشنفکری دینی بیش از آنکه جامعه‌شناس باشد، متکلم است. شریعتی از همه گفتمان‌ها کمابیش تاثیر پذیرفته است.

  • بیایانکی ۱۴۰۱/۰۵/۲۴

    سعید بیابانکی از جایگاه قیصر امین پور در شعر نوجوان می گوید؛

    شعر نوجوان یک حفره دارد که قیصر آن را پر کرد

    به نظر من کاری که آقای امین‌پور و دوستانشان در سروش نوجوان انجام دادند، کشف حفره ای بود که عرض کردم. ایشان در سروش نوجوان دقیقاً یک فضایی را طراحی کرد که نوجوان هم مخاطب بود و هم خود نویسنده. سروش نوجوان یک مجله ساده‌ای بود، تک رنگ بود و کاهی بود و بخش آغازین آن به قلم اقای امین پور بود. آقای امین‌پور یک جورهایی نوشتن را یاد نوجوانان داد. یعنی به یک مفاهیمی پرداخت که شاید دغدغه‌های نوجوانان بود ولی کسی سراغ آن نرفته بود.

  • کاشفی ۱۴۰۱-۰۵-۲۴ ۱۸:۱۲

    گفت و گو با سیدعلی کاشفی خوانساری، اخرین سردبیر نشریه سروش نوجوان؛

    سروش نوجوان در واقعیت و مجاز

    خیلی سال است که صورت مساله مطبوعات عوض شده و آن نظام سنتی دیگر وجود ندارد. مجله کاغذی که منتشر میشود میوه یک درخت تناوری است که ریشه و ساقه و شاخه و برگ های فراوانی دارد اما نهایتا میوه آن میشود مجله کاغذی. در ایران یک نهاد نوجوانانه، یک باشگاه یا یک انجمن وجود ندارد که فعالیت هایی با محوریت نوجوانان شکل بگیرد.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۴۷

    مبانی علامه طباطبایی در اصول فقه بررسی می‌شود

    انجمن علمی فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) نشست مجازی «بررسی مبانی علامه طباطبایی (ره) در اصول فقه» را برگزار می‌کند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۳۰

    تراویدن راز ازلی

    متن پیشرو صورت منقح و گزیدۀ گفتگوی مهرداد مهرجو با سروش دباغ دربارۀ پروژۀ فکری عرفان مدرن با عنوان تراویدن راز ازلی است. این گفتگو می‌توانست از آنچه هست، مفصل‌تر باشد. اما بنظر از آنجا که به اصول بنیادین آن پروژۀ فکری پرداخته است، می‌تواند در حد خویش به کار اهل تحقیق بیاید، چه آنان که با عرفان مدرن سروش دباغ هم‌داستانند و چه آنان که در مقام نقد آن قرار دارند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۲۵

    جابه‌جایی برخی واژه‌ها در خوانش‌های جدید الواح هخامنشی

    عبدالمجید ارفعی معتقد است: متاسفانه شاهد تغییراتی در خوانش الواح هخامنشی هستیم که برخی از واژه‌ها را با معنای واژه‌ای دیگر عوض می‌کنند و شیوه خوانش نیز نشان دهنده‌ی نا آشنایی درست با شیوه‌ی نگارش ایلامی به خط میخی میان دو رودی است.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۱۱ ۱۳:۴۴

    فلسفه عملی ایمانوئل کانت در گفت‌وگو با منوچهر صانعی دره‌بیدی

    ایمانوئل کانت (1804-1724)، فیلسوف بزرگ آلمانی در میان فلسفه دوستان و اهل فرهنگ ایران نامی آشناست و بسیاری از آثارش به فارسی ترجمه شده است. فلسفه کانت، بدون تردید مهم‌ترین فلسفه عصر جدید و دارای ابعاد و جنبه‌هایی متکثر و گوناگون است. در ایران البته بیشتر به فلسفه نظری او به ویژه کتاب سترگ نقد عقل محض توجه شده است.

  • عنایت ۱۴۰۱-۰۵-۱۱ ۱۱:۴۰

    به مناسبت چهلمین سالگشت درگذشت دکتر حمید عنایت

    هگل در کلام نخستین مترجم

    ترجمه های حمید عنایت از آثار فلسفی غرب هنوز از رساترین و زیباترین ترجمه های معاصر است . جملات شسته و رفته ، عبارات واضح و درعین حال محکم و متقن و بندهای سنجیده واندیشه انگیز ترجمه های او را متمایز می سازند .

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۵ ۱۹:۱۷

    تاریخ صفویه بدون پژوهش در آرشیو عثمانی بی‌فایده است

    حسن حضرتی گفت: استانبول برای ایرانیان در دوره قاجار یکی از کانون‌های مهم تجددخواهی و نوگرایی است. این شهر به ویژه در عصر مشروطه‌خواهی، برای احرار و اصلاح‌گران ایرانی حکم خانه دوم را داشت، در امان و دور از آزار و ستم دولت ایران، تاجران بازرگانان، روزنامه‌نگاران و احرار زیادی در این شهر پناه گرفته‌اند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۳۲

    تفاوت نشانه‌شناسی شناختی با سایر شاخه‌های نشانه‌شناسی در چیست

    یک استاد دانشگاه گفت: نشانه‌شناسی شناختی به چگونگی معنا یافتن نشانه‌ها در هنر و زبان می‌پردازد و این تفاوتش با سایر شاخه‌های نشانه‌شناسی است.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۳۱

    نیازمند علم روزآمد، مبتنی بر نیازهای جامعه خود هستیم

    علیرضا صدرا در نشست بررسی افکار و اندیشه‌هایش گفت: امروز نیازمند علم روزآمدی مبتنی بر نیازهای جامعه خود هستیم.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۲۳

    گفت‌وگو با مهدی جمشیدی درباره فلسفه اسلامی و چالش‌های پیش رو

    بعد از«فارابی» یا مثلا بعد از«خواجه نصیر» حکمت عملی متوقف شد. حکمت عملی یعنی فلسفه‌ورزی در مورد عالم علم و این یک سوال جدی است که چرا بعد از فارابی به این وجه از فلسفه اسلامی پرداخته نشد؟

  • 1 ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۱۹

    انریکه دوسل/چگونه غرب دستاوردهای غیرغربی‌ها را با نام مدرنیته به سرقت برد؟

    اروپا، مدرنیته و اروپامحوری

    اگر کسی مدرنیته اروپایی –فرایندی طولانی در طی پنج قرن- را به‌عنوان فراهم ‎شدن امکان‎هایی نو تلقی کند که حاصل محوریت اروپا در تاریخ جهان و شکل‌گیری تبعی تمامی دیگر فرهنگ‌ها به‌عنوان حاشیه آن است، روشن می‎شود که علی‎رغم قوم‎گرا بودن تمامی فرهنگ‎ها، قوم‎گرایی مدرن اروپایی تنها نوع قوم‎گرایی‎ای است که علی‎الظاهر و احتمالاً ادعای جهان‎شمولی می‎کند.

  • سلیمانی ۱۴۰۱/۰۵/۰۱

    روایتی تحلیلی از دغدغه ها و برنامه های سروش نوجوان در گفت و گو با نقی سلیمانی؛

    یک مجله کادرمحور

    سروش نوجوان یک مجله کادرمحور بود یعنی کار گروهی هنرمندان در ان اصل بود. هنر و ادبیات یک وجه فردی دارد و یک وجه جمعی و اجتماعی در وجه فردی هر یک از کارد سروش نوجوان که شامل نویسندگان شاعران مترجمان و تصویرگران و گاهی سینماگران بود از داخل مجله و بیرون با ما همکاری می کردند که هریک صدای خاص خودشان را داشتند اما کار با مشاوره جمعی پیش برده می شد.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۱ ۱۲:۱۲

    جهاد اکبر زبان فارسی

    سید محمدعلی جمال‌زاده (۱۳۷۰-۱۲۷۶)، امروز بیش از هرچیز با مجموعه داستان «یکی بود و یکی نبود» به یاد آورده می‌شود. اما او که عمری طولانی داشت و سال‌های زیادی از زندگی‌اش را در اروپا سپری کرد، فعالیت‌های متعددی داشت که کم‌وبیش مغفول مانده است.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۱ ۱۲:۱۰

    عرفان تطبیقی درگفت‌وگو با دکتر همایون همتی - بخش اول

    عرفان، شناخت خداوند و شئون و تجلیات او از طریق علم حضوری و معرفت شهودی است که دو ساحت نظری و عملی یعنی چشیدن و تجربه دارد. عرفان مختص قوم و فرهنگ خاصی نیست و لذا می‌تواند با روشهای متنوع، بین مفاهیم، سنتهای عرفانی، عارفان و روشهای سیر و سلوکشان، به منظور تعمیق فهم شناخت و مفاهمه با دیگر سنتها مورد مقایسه و سنجش قرار گیرد.

  • ۱۴۰۱-۰۴-۳۰ ۱۵:۳۶

    کتابی درباره دلوز و اسپینوزا/ در اثنای فاجعه اندیشه به چه کار می‌آید؟

    جهان اسپینوزا کتابی درباره دلوز و اسپینوزاست و آغاز کردن آن با این نقل قول از آدورنو تنها به این منظور است که از بطن فاجعه شروع کنیم، از بحران اینجا و اکنون، از ارتباط اندیشه و سیاست و این دغدغه که در بحبوحه فاجعه‌ها یک کتاب فلسفی دیگر به چه کار می‌آید.

  • ۱۴۰۱-۰۴-۳۰ ۱۵:۱۹

    نشست «تاریخ هگلی» برگزار می‌شود

    کانون اندیشه جوان جمعه ۳۱ تیر در گفتگوی زنده مجازی موضوع «فلسفه تاریخ از منظر هگل» را در نشست‌های تاریخ هگلی به بحث می‌گذارد.

  • ۱۴۰۱-۰۴-۳۰ ۱۵:۱۵

    مردی به‌سانِ رود / علی همدانی

    دکتر محمّدحسن گنجی در ٢١ خرداد ١٢٩١ در بیرجند چشم به جهان گشود و در ٢٨ تیر ١٣٩١ در تهران بر اثر حادثه ‏ای دیده از جهان فروبست. وی در طول صد سال زندگی خود به‌سانِ رود هرکجا که روان می‏گشت سرچشمۀ خیر و برکت بود و نزد بستگان و دوستان و به نیک‌نفسی و خیرخواهی شهره بود و هرکس در دیدار نخست با او تحت تأثیر سجای اخلاقی وی قرار می‏گرفت.

  • ۱۴۰۱-۰۴-۳۰ ۱۵:۱۳

    جلال‌الدین همایی استاد بزرگ تاریخ و فرهنگ ایران

    جلال‌الدین همایی در سحرگاه شب چهارشنبه ۱۳ دی‌ماه سال ۱۲۷۸ در اصفهان به دنیا آمد. پدرش میرزا ابوالقاسم محمد نصیر متخلص به طرب و جدش ملا محمدرضا همای شیرازی هر دو از شعرا و دانشمندان معروف عصر خود بودند.

  • ۱۴۰۱-۰۴-۲۸ ۱۸:۴۷

    کوزلک درکی از مدرنیته می‌دهد که کم‌تر سویه‌های ایدئولوژیک و روشنفکرانه دارد

    کوزلک مفهوم بحران را یکی از مفاهیم اساسی در دوران جدید می‌داند که بسطی فزاینده یافته و زیست جهان مدرن را تسخیر کرده است. او با تاریخ‌نگاری این مفهوم، نشان می‌دهد زیست انسان مدرن اروپایی چگونه با مفهوم بحران درهم تنیده است. لذا، او مفهوم بحران را یکی از نشانه‌های مدرنیته می‌داند

  • ۱۴۰۱-۰۴-۲۸ ۱۸:۴۴

    در معرض خطر انقراضی دیگر؛ آیا به پایان تاریخ نزدیک شده‌ایم؟

    به قوّت علم تجربی در مهار طبیعت و سُنبه پرقوّت و فشار فناوری‌های مدرن خود بر جغرافیای طبیعی به طرز اغراق آمیز، نازیده‌ایم و همچنان می‌نازیم و می‌بالیم... آیا به پایان تاریخ نزدیک شده‌ایم؟