فرهنگ امروز

کل اخبار:56739

  • ۱۴۰۱-۰۸-۰۸ ۱۵:۰۸

    هانری کربن و تغییر مسیر مطالعات شرق‌شناسی به سمت تشیع

    شیفتگی کربن به تشیع اولا مبتنی بر روش پدیدارشناسانه او در بررسی اندیشه‌های اسلامی است که نه لزوما جانبدارانه، بلکه از منظری انفسی و فراتاریخی، یا به عبارت بهتر، نتایجش منتج به توصیفی انفسی و فراتاریخی است و درثانی، توجه به باطن و درون مکاتب و اندیشه‌ها در وصول به حقیقت است که باز نتیجه رویکرد پدیدارشناسانه وی است. طی این نوشته که دارای دو قسمت خواهد بود، سعی بر این است که چکیده‌ای از آرای کربن درباره مطالعات شیعی معرفی و تحلیل شود.

  • ۱۴۰۱-۰۸-۰۸ ۱۵:۰۶

    اندیشه‌های برونو لاتور در گفت‌وگو با رحمان شریف‌زاده

    هفدهم مهر ماه سال جاری، برونو لاتور، فیلسوف، جامعه‌شناس و انسان‌شناس برجسته فرانسوی در هفتاد و پنج سالگی درگذشت. او به ویژه به دلیل آثارش در زمینه مطالعات علم و فناوری شناخته شده بود. لاتور یک‌بار هم در سال ۱۳۹۶ به ایران آمد و در چند دانشگاه و موسسه آموزشی با پژوهشگران دیدار کرد. با این همه این فیلسوف در ایران و برای علاقه‌مندان به فلسفه و جامعه‌شناسی چندان شناخته شده نیست، تنها چند کتابش به فارسی ترجمه شده.

  • ۱۴۰۱-۰۷-۳۰ ۱۶:۵۰

    آزادی برسازنده هویت انسان است

    مفهوم پیشرفت (Development یا progress) از بحث‌برانگیزترین مفاهیم فکری و فلسفی در روزگار کنونی است. بسیاری از محققان تاریخ و فلسفه و جامعه‌شناسی معتقدند ایده پیشرفت، از مفاهیم بنیادین و اساسی در عصر تجدد (مدرنیته) و در روزگار مدرن است، به این معنای ساده که مسیر تاریخ بشری، رو به تکامل و اعتلا و بهبود است و وضعیت زندگی انسان به صورت نسبی، ولو به شکل بسیار کند و بطئی، هر روز بهتر از دیروز می‌شود.

  • فوگلین ۱۴۰۱-۰۷-۳۰ ۱۶:۴۳

    منتقد لیبرالیسم و توتالیتاریسم

    نظریۀ قرارداد هابز را بسیاری سنگ‌بنای مدرنیسم سیاسی نامیده‌اند. اما نظریۀ لویاتان فقط یک نظریۀ سیاسی نیست، بلکه از جهات متعددی به حوزه‌های دیگر از جمله دین، انسان‌شناسی و تاریخ پیوند خورده است.

  • تأملاتی درباب گیوتین و دار ۱۴۰۱-۰۷-۳۰ ۱۶:۱۹

    تأملاتی درباب گیوتین و دار

    داستایفسکی می گوید که در واپسین دم پیش از اعدام آدمی، او، هر اندازه هم که دلیر باشد، اگر با این گزینه روبرو شود که در عوض مرگ، چند صباح برجای از عمرش را بر ستیغ صخره‌ای بی‎آب ­وعلف سپری کند، با جان ­و دل آن را برخواهد گزید.

  • آنتونیو گرامشی ۱۴۰۱-۰۷-۳۰ ۱۶:۰۸

    فراتر از یک مارکسیست انقلابی

    «یادداشت‌های زندان» مجموعه مقالاتی است که گرامشی طی 11 سال زندانش در رژیم فاشیستی ایتالیا نوشت؛ او از ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۵ بیش از ۳۰ دفتر و حدود ۳ هزار صفحه مطلب نوشت.

  • ۱۴۰۱-۰۷-۲۵ ۱۱:۱۸

    خلاقیت سهروردی در نگارش قصه غربت غربی و نمودی از تعالیم اشراقی

    بیست‌وهشتمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی سهروردی به «بینامتنیت در قصیده‌ی مروارید سریانی و قصه‌ی غربت غربی سهروردی» اختصاص داشت که با سخنان دکتر رضا اسدپور دوشنبه ۱۸ مهرماه برگزار شد.

  • ۱۴۰۱-۰۷-۱۱ ۱۹:۱۷

    نگاه مولانا به جهان در گفت‌وگو با علی اصغر باباصفری

    مولانا ائتلاف و پیوستگی گردون، آسمان و افلاک را به‌واسطه عشق می‌داند و معتقد است که بدون عشق همه‌جا تیره‌وتار است. عشق است که همه خمیدگی‌ها را به‌راستی و درستی تبدیل می‌کند و بی‌عشق همه‌چیز خمیده، راکد و بی‌وجود است و همین نگاه عاشقانه است که چنین شور و حسی را در اشعار مولانا ایجاد کرده و در نگاه و بینش او شور و نشاط در جهان هستی به‌واسطه عشق است و همه ذرات هستی از عشق، در جوش و خروشند.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۵ ۱۹:۴۷

    فولکلورشناسِ نستوه

    «محسن میهن‌دوست»، پژوهشگر و فولکلورشناس نستوه، عضو شورای علمی دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران، پس از سالها تحمل بیماری، یکشنبه‌شب در 78سالگی از میان ما رفت. استاد میهن‌دوست از دورۀ جوانی پژوهش در حوزۀ فولکلور را با کارهای میدانی آغاز کرد.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۵ ۱۹:۳۶

    «ابوریحان» بنیانگذار مطالعات تطبیقی ادیان است

    انجمن آثار و مفاخر فرهنگی یکشنبه سیزدهم شهریورماه ۱۴۰۱ در روز ‏بزرگداشت «ابوریحان بیرونی» مراسم پاسداشت این حکیم، فیلسوف و ‏ریاضیدان برجسته ایرانی – اسلامی را برگزار کرد.‏

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۶:۰۶

    چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فارابی فراخوان داد

    فراخوان چهاردهمین جشنواره فارابی منتشر شد، دریافت آثار دوره چهاردهم جشنواره فارابی، از بیست و هفتم شهریورماه تا دهم آبان‌ماه سال ۱۴۰۱ انجام می‌گیرد.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۵:۵۷

    فیلسوف‌ترین فیلسوفان

    ابن‌سینا (۴۱۶-۳۵۹ ه.ق.) متفکر بزرگ و مشهور ایرانی اهمیتی فراتر از سرزمین ایران و بلکه سرزمین‌های ایرانی یافته و نقش مهمی در تاریخ فکر و فلسفه جهان ایفا کرده است. هیچ کتاب تاریخ فکر و فلسفه‌ای نیست که در آن از ابن‌سینا و نقش او در ایجاد و انتقال اندیشه‌ها یاد نشده باشد.

  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ ۱۵:۴۶

    وجود و ماهیت فلسفه اسلامی / حسن بلخاری

    در باب عنوان و معنون «فلسفۀ اسلامی» حرف و سخن بسیار است و این بدان معناست که هم در عنوان «فلسفه اسلامی» و هم در معنون آن تردید و اشکال نموده‌اند؛ برای مثال می‌گویند اگر بنیان هستی‌شناختی یک شاخۀ معرفتی، وحی و نقل باشد، می‌توان عنوان فلسفه بر آن اطلاق کرد؟

  • رویارو با «استخوان‌ها» ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۹:۲۹

    پدرو کاستا: فراسوی نیک و بد

    رویارو با «استخوان‌ها»

    در فیلم «استخوان‌ها» ما دیالوگ‌های بسیار اندکی می‌شنویم. جملات مقطع و کوتاه، غالباً بدون هماهنگی و پیوندی پایدار. گفت‌وگوها عمدتاً چنان‌اند که گویی هرکدام از طرفین به‌تنهایی با خود سخن می‌گوید. اما از سوی دیگر «صدای» محیط برجسته است: «صدای» گریۀ بچه‌ها، «صدای» شلوغی کوچه، «صدای» خانۀ همسایه، «صدای» قژقژ در، «صدای» سوختن توتون سیگار، «صدای» نفس‌هایی که سنگین می‌روند و برمی‌گردند.

  • ابتهاج ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۶:۱۰

    در باب منتقدین هوشنگ ابتهاج؛

    سایه‌ در سایه

    منتقد بیطرفی که در آینده شعر سایه را از نگاه می‌گذراند، بارها افسوس خواهد خورد که مردی این چنین نازک‌اندیش ایکاش هرگز سوگیری‌ای آنچنانی نمی‌داشت. این شگفتی و افسوس زمانی برمی‌افزاید که دانسته شود شاعری چون او تا چه اندازه در پهنای عمر به گرایش‌های سیاسی‌اش وفادار و پایبند و تا چه اندازه نسبت به خرده‌گیری‌های دیگران در این زمینه بی‌تفاوت مانده است. از این‌رو شگفت‌آور نخواهد بود اگر کارنامه و اندیشه‌های سیاسی او جدای از آن جهان‌های ادبی و شعری‌ درنگریسته و دیده شوند. برای کسی که می‌خواهد ارزش ادبی کارهای سایه را بسنجد، این موضوع سردرگم کننده و ناخوشایند است. اما از آن گریزی نیست. در عین حال، این خرده‌گیری‌ها نه تنها اندیشه‌ها و گرایش‌های فکری بلکه بخش‌هایی از کارنامه‌ و عملکرد او در دوران‌هایی از زندگانی سیاسی‌اش را نیز نشانه گرفته است.

  • برادرکشی ۱۴۰۱-۰۶-۰۹ ۱۶:۰۲

    تأملی در برادر کشی/ حسین مجتهدی؛

    برادری کشته می‌شود!

    در روایات اسطوره‌سانِ سامی نخستین قتلِ تاریخ بشری، برادرکشی است. و پس از آن است، که یکی از پسران یا همان برادریِ که به قتل دست یازیده، آهنگری و فن‌آوری را اختراع می‌کند، فرزندِ دیگرش موسیقی و هنرها را پدید می‌آورد و سوّمی مدنیّت را بنا می‌نهد و جامعه‌ی بشری متولّد می‌شود. انگیزان این پرخاشِ مهار گسیخته را، رقابتی ویرانگر برشمرده‌اند.

  • سیاست نامه ۱۴۰۱-۰۶-۰۵ ۱۰:۴۸

    زبان توسعه، زبان تجدد

    شماره بیست و سوم مجله سیاست‌نامه منتشر شد

  • ۱۴۰۱-۰۵-۳۱ ۱۰:۰۶

    همایش حکیم هزاره‌ها اول شهریور در همدان برگزار می‌شود

    همایش حکیم هزاره‌ها، بزرگداشت شیخ‌الرئیس، بوعلی‌سینا روز اول شهریورماه 1401 با حضور ابن‌سیناپژوهان در همدان برگزار می‌شود.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۳۰ ۰۹:۲۴

    شریعتی؛ جامعه شناسی یا متکلم؟

    اساسا مفهوم هویت چندرشته‌ای یا میان‌رشته‌ای یعنی لزوما نه تاریخ است، نه جامعه‌شناسی، نه اسطوره‌شناسی و نه علم سیاست. امروز شریعتی در فضای روشنفکری دینی بیش از آنکه جامعه‌شناس باشد، متکلم است. شریعتی از همه گفتمان‌ها کمابیش تاثیر پذیرفته است.

  • بیایانکی ۱۴۰۱/۰۵/۲۴

    سعید بیابانکی از جایگاه قیصر امین پور در شعر نوجوان می گوید؛

    شعر نوجوان یک حفره دارد که قیصر آن را پر کرد

    به نظر من کاری که آقای امین‌پور و دوستانشان در سروش نوجوان انجام دادند، کشف حفره ای بود که عرض کردم. ایشان در سروش نوجوان دقیقاً یک فضایی را طراحی کرد که نوجوان هم مخاطب بود و هم خود نویسنده. سروش نوجوان یک مجله ساده‌ای بود، تک رنگ بود و کاهی بود و بخش آغازین آن به قلم اقای امین پور بود. آقای امین‌پور یک جورهایی نوشتن را یاد نوجوانان داد. یعنی به یک مفاهیمی پرداخت که شاید دغدغه‌های نوجوانان بود ولی کسی سراغ آن نرفته بود.

  • کاشفی ۱۴۰۱-۰۵-۲۴ ۱۸:۱۲

    گفت و گو با سیدعلی کاشفی خوانساری، اخرین سردبیر نشریه سروش نوجوان؛

    سروش نوجوان در واقعیت و مجاز

    خیلی سال است که صورت مساله مطبوعات عوض شده و آن نظام سنتی دیگر وجود ندارد. مجله کاغذی که منتشر میشود میوه یک درخت تناوری است که ریشه و ساقه و شاخه و برگ های فراوانی دارد اما نهایتا میوه آن میشود مجله کاغذی. در ایران یک نهاد نوجوانانه، یک باشگاه یا یک انجمن وجود ندارد که فعالیت هایی با محوریت نوجوانان شکل بگیرد.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۴۷

    مبانی علامه طباطبایی در اصول فقه بررسی می‌شود

    انجمن علمی فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) نشست مجازی «بررسی مبانی علامه طباطبایی (ره) در اصول فقه» را برگزار می‌کند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۳۰

    تراویدن راز ازلی

    متن پیشرو صورت منقح و گزیدۀ گفتگوی مهرداد مهرجو با سروش دباغ دربارۀ پروژۀ فکری عرفان مدرن با عنوان تراویدن راز ازلی است. این گفتگو می‌توانست از آنچه هست، مفصل‌تر باشد. اما بنظر از آنجا که به اصول بنیادین آن پروژۀ فکری پرداخته است، می‌تواند در حد خویش به کار اهل تحقیق بیاید، چه آنان که با عرفان مدرن سروش دباغ هم‌داستانند و چه آنان که در مقام نقد آن قرار دارند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۲۲ ۱۴:۲۵

    جابه‌جایی برخی واژه‌ها در خوانش‌های جدید الواح هخامنشی

    عبدالمجید ارفعی معتقد است: متاسفانه شاهد تغییراتی در خوانش الواح هخامنشی هستیم که برخی از واژه‌ها را با معنای واژه‌ای دیگر عوض می‌کنند و شیوه خوانش نیز نشان دهنده‌ی نا آشنایی درست با شیوه‌ی نگارش ایلامی به خط میخی میان دو رودی است.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۱۱ ۱۳:۴۴

    فلسفه عملی ایمانوئل کانت در گفت‌وگو با منوچهر صانعی دره‌بیدی

    ایمانوئل کانت (1804-1724)، فیلسوف بزرگ آلمانی در میان فلسفه دوستان و اهل فرهنگ ایران نامی آشناست و بسیاری از آثارش به فارسی ترجمه شده است. فلسفه کانت، بدون تردید مهم‌ترین فلسفه عصر جدید و دارای ابعاد و جنبه‌هایی متکثر و گوناگون است. در ایران البته بیشتر به فلسفه نظری او به ویژه کتاب سترگ نقد عقل محض توجه شده است.

  • عنایت ۱۴۰۱-۰۵-۱۱ ۱۱:۴۰

    به مناسبت چهلمین سالگشت درگذشت دکتر حمید عنایت

    هگل در کلام نخستین مترجم

    ترجمه های حمید عنایت از آثار فلسفی غرب هنوز از رساترین و زیباترین ترجمه های معاصر است . جملات شسته و رفته ، عبارات واضح و درعین حال محکم و متقن و بندهای سنجیده واندیشه انگیز ترجمه های او را متمایز می سازند .

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۵ ۱۹:۱۷

    تاریخ صفویه بدون پژوهش در آرشیو عثمانی بی‌فایده است

    حسن حضرتی گفت: استانبول برای ایرانیان در دوره قاجار یکی از کانون‌های مهم تجددخواهی و نوگرایی است. این شهر به ویژه در عصر مشروطه‌خواهی، برای احرار و اصلاح‌گران ایرانی حکم خانه دوم را داشت، در امان و دور از آزار و ستم دولت ایران، تاجران بازرگانان، روزنامه‌نگاران و احرار زیادی در این شهر پناه گرفته‌اند.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۳۲

    تفاوت نشانه‌شناسی شناختی با سایر شاخه‌های نشانه‌شناسی در چیست

    یک استاد دانشگاه گفت: نشانه‌شناسی شناختی به چگونگی معنا یافتن نشانه‌ها در هنر و زبان می‌پردازد و این تفاوتش با سایر شاخه‌های نشانه‌شناسی است.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۳۱

    نیازمند علم روزآمد، مبتنی بر نیازهای جامعه خود هستیم

    علیرضا صدرا در نشست بررسی افکار و اندیشه‌هایش گفت: امروز نیازمند علم روزآمدی مبتنی بر نیازهای جامعه خود هستیم.

  • ۱۴۰۱-۰۵-۰۲ ۱۴:۲۳

    گفت‌وگو با مهدی جمشیدی درباره فلسفه اسلامی و چالش‌های پیش رو

    بعد از«فارابی» یا مثلا بعد از«خواجه نصیر» حکمت عملی متوقف شد. حکمت عملی یعنی فلسفه‌ورزی در مورد عالم علم و این یک سوال جدی است که چرا بعد از فارابی به این وجه از فلسفه اسلامی پرداخته نشد؟