فلسفه

کل اخبار:2307

  • ۱۳۹۷-۱۲-۱۱ ۱۳:۴۰

    در زمینه فلسفه زیبایی تهی‌دست هستیم/علائم سجاوندی در سفرنامه‌ نقاشِ دربار شاهرخ تیموری به چین

    جمشید کیانفر گفت: «شایسته است که نویسندگان و پژوهشگران ما برای یاد گرفتن الفبای کار گروهی نظری به این کتاب بیندازند.

  • ۱۳۹۷-۱۲-۰۸ ۱۷:۰۰

    شناخت پس از هگل/ ارنست کاسیرر

    «پیش‌فرض علم محض، رهایی از مخالفت آگاهی است. علم محض اندیشه را دربردارد تا جایی که اندیشه، در نفس خود، ابژه باشد؛ یا تا جایی که ابژه، در نفس خود، به همان اندازه اندیشه محض باشد. حقیقت، به منزله علم، خودآگاهی محض است در خود- تحولی خویش و به صورت «من» است، بنابراین حقیقتِ مطلقِ هست مفهومی شناخته‌شده است و این مفهوم چنینی حقیقت مطلق هستی است.

  • ۱۳۹۷-۱۲-۰۸ ۱۵:۰۰

    نشست نقد و بررسی کتاب فلسفه پول برگزار می شود

    نشست نقد و بررسی «کتاب فلسفه پول» به همت گروه فلسفه و کلام شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی پژ.هشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود.

  • دعوای فیلسوفان ۱۳۹۷-۱۲-۰۸ ۱۱:۰۱

    آیا جواد طباطبایی در بحث با مخالفان خود تندخویی می‌کند؟!

    تندخویی ولتر نرم‌خوی

    ولتر طی نامه‌ای از رسالۀ روسو -که از نظر ولتر، وی همان علاقه به توحش در کتاب «قرارداد اجتماعی» را دنبال کرده- ابراز ناراحتی می‌کند و با لحنی بسیار تند خطاب به روسو می‌نویسد: «شباهت روسو به یک انسان مانند شباهت یک میمون به انسان است! روسو، سگِ دیوجانس سوفیسط است که هار شده است!»

  • اعتماد ۱۳۹۷-۱۲-۰۶ ۱۰:۴۵

    اعتماد به روایت مصطفی ملکیان؛

    بزرگ‌ترین سرمایه‌ای که از دست داده‌ایم

    اعتماد به لحاظ متعلقش (یعنی اعتماد به چی) هم محل بحث‌های گوناگون است. در این جا باید تفکیک بزرگی میان اعتماد به خود و اعتماد به دیگران صورت داد. یعنی من به لحاظ اخلاقی گاهی نیاز و وظیفه دارم که به خودم اعتماد کنم. یعنی هر کسی وظیفه اخلاقی دارد که در مواردی (نه در همه موارد) به خودش اعتماد کند. گاهی نیز متعلق اعتماد خود من نیستم، بلکه دیگری (کسی یا موجودی غیر از من) است. وقتی متعلق اعتماد موجودی غیر از من است (یعنی من باید به دیگری اعتماد کنم)، آن دیگری خود به سه قسم تقسیم می‌شود...

  • ۱۳۹۷-۱۲-۰۴ ۱۷:۰۰

    اسپینوزا چگونه به نظام آزادی می‌اندیشد؟

    در یک نگاه کلی می‌توان گفت که رساله اخلاق درباره گناه، درستکاری، عدالت، بی‌عدالتی و چیستی آزادی انسانی است. رساله اخلاق زمینه‌های متافیزیکی را برای طرح مباحث سیاسی و الهی اسپینوزا در رساله‌های دیگرش فراهم می‌آورد.

  • فارابی ۱۳۹۷-۱۲-۰۴ ۱۳:۰۰

    نسبت فلسفۀ سیاسی فارابی و شیعه؛

    جایگاه فارابی در میانه جدال شیعه و سنی

    هرچند فارابی و شیعه که مبنای مشترک و عمومی دارند، هر دو معتقدند که حکومت حاکم عاقل زنده، برتر از حکومت قانون است، با این تفاوت که عقل و شعور امام منشأ دینی دارد درحالی‌که عقل، رئیس اول، حکمت بشری است. داوری در باب آنچه گفته، این استنباط است که عقل انسانی برتر از عقل الهی است؛ نتیجه به لحاظ رادیکال، غیرقابل پذیرش است. عقل بشری مستقل و خودبسنده به خود است و این معقول و قابل فهم است، اما ادعای برتری بر نور الهی امام ساختگی است...

  • ۱۳۹۷-۱۲-۰۴ ۱۰:۰۰

    ​ابوذر رجبی: غزالی با فیلسوفان مخالفت کرده نه با فلسفه

    ابوذر رجبی می‌گوید که غزالی علم منطق را وحیانی می‌دانست و البته نقادی او از تفکر فلسفی نیز به عقاید فیلسوفان باز می‌گردد و نه به علم فلسفه.

  • ۱۳۹۷-۱۲-۰۱ ۱۷:۰۰

    جهانی است بنشسته در گوشه‌ای / دکتر رضا ماحوزی

    برای اشاره به وضعیت زیستی و شغلی و حتی اجتماعی فارغ‌التحصیلان رشته فلسفه از دانشگاه‌ها و اندکی هم حوزه‌های علمیه، شاید بازخوانی تاریخ این حوزه دانشی در گستره تاریخ این سرزمین بی‌فایده نباشد.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۲۹ ۱۳:۰۰

    اولین کسی که فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی را مطرح می‌کند حضرت امام است/ متفکران غربی دوگانه‌های موجود در انقلاب برایشان جذاب بود

    شجاعی زند گفت: یک انقلاب اگر کامل باشد فلسفه سیاسی جدیدی را جایگزین فلسفه سیاسی پیشین می‌کند. اولین کسی که فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی را مطرح می‌کند حضرت امام است.

  • هگل ۱۳۹۷-۱۱-۲۳ ۱۱:۲۴

    نقدی بر ترجمه پیشگفتار هگل بر ویرایش نخست کتاب دانش منطق؛

    «مقدمه» بر منطق هگلی و «گوش‌های زحمت‌کش»

    در متن انگلیسی یک y ناقابل از ابتدای کلمۀ years (سال‌ها) افتاده است و تبدیل شده است به ears (گوش‌ها)! هگل در واقع از کاری که سالیانی دراز طول می‌کشد صحبت می‌کند eine vieljährige Arbeit. در متن انگلیسی قطعاً اشتباهی تایپی‌ست؛ اما در متن فارسی یک نگاه سریع و ساده به متن آلمانی و یا حتی یک سؤال ساده که اینجا اصلاً گوش به چه معناست، می‌توانست جلوی این اشتباه را بگیرد. آیا مترجم محترم این سؤال را از خود نپرسیده است؟

  • ۱۳۹۷-۱۱-۱۶ ۱۵:۰۰

    بسیاری از بحث‌های فلسفی اثر مستقیم بر زندگی انسان دارد

    بسیاری از بحث‌های فلسفی اثر مستقیم بر متن زندگی انسان دارد و گاه افزون بر جنبه‌های فردی و در برخی موارد اگزیستانسی، ابعاد اجتماعی و حقوقی می‌یابد.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۱۴ ۱۵:۰۰

    ریچارد سوینبرن: حکومتهای خداناباور، نابردبارتر بوده اند/مهمترین شبهه علیه وجودخدا

    ریچارد سوینبرن، فیلسوف انگلیسی گفت: پرنفوذترین و قدرتمندترین حکومت های نابردبار قرن بیستم رسما حکومت های ناخداباور بوده اند.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۱۴ ۱۲:۴۰

    فلسفه برای کودکان؛ برنامه ای ذیل پارادایم تربیت

    فلسفه برای کودکان تنها می ­تواند در ذیل پارادایم تربیت –نه پارادایم فلسفه- پذیرفتنی و پسندیده باشد. جدا نمودن «حلقه کندوکاو» یا «اجتماع پژوهشی» از جهانِ تربیت هیچ وجاهتی ندارد.

  • دانشگاه ۱۳۹۷/۱۱/۱۰

    گفت‌وگوی میثم سفیدخوش با علی مرادخانی دربارۀ اهمیت فلسفۀ هگل در تکوین علوم انسانی جدید (۲)؛

    «روح» دانشگاه

    مسئله در همان چیزی است که تلقی قرن هفدهمی از علم اجازه نمی‌دهد اتفاق بیفتد. این تلقی با مسائل تکنیکی برخورد می‌کند و اجازه نمی‌دهد کاری که باید، بشود؛ یعنی کار نظرورزانه در مورد ماهیت علم، سرشت دانشگاه، مفهوم آموزش و مفهوم پژوهش، نه در قالب‌های صوری بوروکراتیکی که در پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌ها هست.

  • هایدگر ۱۳۹۷-۱۱-۰۹ ۱۱:۲۸

    گزارشی از کتاب پیتر تروانی با عنوان «هایدگر و اسطوره‌ی توطئه‌ی جهانیِ یهود»؛

    تجدید نظر در عسرت یک نظریه

    ارتباط سامی‌ستیزی هایدگر با ناسیونال-سوسیالیسم نیز خود مسئله‌ای درجه‌ یک است. هایدگر در این قطعات، سامی‌ستیزی‌اش را در پشت ناسیونال-سوسیالیسم پنهان نکرده است، اما چرا؟ تراونی گمان می‌کند به این دلیل که هایدگر قصد داشت سامی‌ستیزی‌اش را از سامی‌ستیزی ناسیونال-سوسیالیست‌ها متمایز کند.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۹ ۱۱:۰۰

    علم یا فلسفه؟ / کارل ریموند پوپر

    در کجای حوزه فلسفی (به عنوان حوزه‌ای که ماهیت علمی آن حل و فصل نشده است) ما باید ناحیه‌ای میان علم و جهان‌بینی (یا میان علم و سوءاستفاده‌های زبان‌شناختی) ترسیم کنیم؟ آیا باید ما آن را به گونه‌ای ترسیم کنیم که تمام حوزه دوم (فلسفه) در خارج از این ناحیه قرار بگیرد، یا باید دومی (فلسفه) را به مثابه یک کل درون علم جای دهیم؟

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۸ ۱۰:۴۰

    کنفرانس «بی‌عدالتی چالش‌برانگیز: اقلیت‌ها و فلسفه» برگزار می شود

    کنفرانس «بی‌عدالتی چالش‌برانگیز: اقلیت‌ها و فلسفه» در ماه مارس ۲۰۱۹ برگزار می شود.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۷ ۱۲:۴۰

    نشست «گفتمان فلسفی علوم انسانی در چهار دهه پس از انقلاب اسلامی»

    نشست «گفتمان فلسفی علوم انسانی در چهار دهه پس از انقلاب اسلامی» با حضور غلامعلی حداد عادل، غلامرضا اعوانی، حمید پارسانیا و محسن جوادی در پژوهشگاه علوم انسانی برگزار می شود.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۷ ۱۱:۴۰

    ماکیاولی معطوف به آینده است/ مطالعه «شهریار»؛ کوششی فلسفی

    کوشش در جهت خواندن شهریار ماکیاولی با تکیه بر خود متن فیلسوف، با تکیه‌ بر قرینه‌های سخن او در دیگر آثارش و خود کوششی است فلسفی که به تعبیری ارسطویی، محض خاطر خودش خیر محسوب می‌شود.

  • مرادخانی ۱۳۹۷/۱۱/۰۶

    گفت‌وگوی میثم سفیدخوش با علی مرادخانی دربارۀ اهمیت فلسفۀ هگل در تکوین علوم انسانی جدید (۱)؛

    فلسفۀ هگل، اینجا و اکنون علوم انسانی در ایران

    سفیدخوش معتقد است که تبار مفهوم «علوم انسانی» را می‌توان در دوران پیشامدرن و حتی در فلسفۀ ارسطو نیز بازجست، اما در مقابل، مرادخانی بر این باور است که علوم انسانی جدید تنها پس از شکل‌گیری دستگاه فلسفی هگل و تدوین طرح نظری تاریخ و جامعۀ انسانی از سوی اوست که معنا و هویت می‌یابد. با این حال، هر دو برآن‌اند که فلسفۀ هگل به‌طور عام و تأملات او دربارۀ برخی از شرایط تکوین علم جدید، نسبتی وثیق با شرایط کنونی علوم انسانی در ایران دارد.

  • ایمانوئل کانت ۱۳۹۷-۱۱-۰۳ ۱۵:۴۱

    از کانت که بر ماست...

    غور و بررسی در آرا و احوال فیلسوفان و شرایط تاریخی ظهور و بروز افکارشان قطعاً امر پسندیده و شایان توجهی است، لکن به‌زعم ما در چند دهۀ گذشته، بزرگواران بسیاری در حد بضاعت خود به این مهم پرداخته‌اند و کماکان نیز می‌پردازند. از طرفی آنچه برای ما اکنون و با غفلتی بیش از یک سده پس از نخستین آشنایی‌ها با متون فلسفۀ جدید غرب می‌تواند حائز اهمیت و توجه باشد، سنجش نسبت ما و ایشان به‌معنای تفکر محیط بر عالم تجدد است.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۲ ۱۷:۰۰

    داوری اردکانی یکی از سرچشمه های جریان نقد غرب در ایران است

    مهدی ناظمی قره باغ، پژوهشگر فلسفه در نشست «ایرانی ها چه رویایی در سر دارند؟» گفت: داوری اردکانی یکی از سرچشمه های جریان نقد غرب در ایران است.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۱ ۱۶:۲۰

    کنفرانس بین‌المللی اخلاق برگزار می‌شود

    کنفرانس بین‌المللی اخلاق ژوئن ۲۰۱۹ در پورتو- پرتغال برگزار می‌شود.

  • ویتگنشتاین ۱۳۹۷-۱۱-۰۱ ۱۵:۲۲

    چگونه ویتگنشتاین بخوانیم؟

    ری مانک

    ویتگنشتاین تلاش می کرد روشن سازد که فهم مورد نظر ما در فلسفه شبیه به فهم ممکن ما از یک فرد، یک قطعه موسیقی و یا یک شعر است.

  • ۱۳۹۷-۱۱-۰۱ ۱۴:۴۰

    مزدک رجبی؛ نشاندن «اصول فلسفه و روش رئالیسم» در نسبت با سوبژکتیویته

    عضو هیئت علمی گروه پژوهشی تاریخ و تمدن غرب پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اخیرا درباره موضوع «اصول فلسفه و روش رئالیسم» سخنرانی کرد.

  • ماکیاولی ۱۳۹۷/۱۱/۰۱

    پاسخ فواد حبیبی به پرسش‌های فرهنگ امروز؛

    نجاتِ ماکیاوللی

    پروژۀ رهاسازی یا «نجات» ماکیاوللی رسالتی است که در قریب پانصد سال اخیر همواره مطرح بوده؛ چنانکه در اثر دل لوکزّه می‌بینیم، آلبریکو جنتیلی، یک ایتالیای تبعیدی در انگلستان، استاد حقوق دانشگاه آکسفورد، و از پدران بنیان‌گذار حقوق بین‌الملل مدرن، در همان سدۀ شانزدهم به «نجات» ماکیاوللی از چنبرۀ تفاسیر ساده‌لوحانه و کژدیسه ساختن وی در مقام «آموزگار شرارت» واکنش نشان می‌دهد، و او را متفکری جمهوری‌خواه می‌خواند که با نگارش «شهریار» دست برقضا در پی برملاسازی روش‌های شرارت‌بار حاکمیت برآمده است.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۳۰ ۱۶:۴۰

    حکیم تجربه ‏گرای ایرانی/ درباره زکریای رازی که سویه طبیعی تمدن اسلامی را نمایندگی می ‏کرد

    رازی را می‏ توان یونانی ‏ترین حکیم و فیلسوف دوره اسلامی قلمداد کرد.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۹ ۱۶:۴۰

    ابراهیمی دینانی: علوم طبیعی همه نیازهای انسان را برطرف نمی‌کند

    دینانی در برنامه معرفت گفت: امروزه علوم تجربی کارهای شگفت انگیزی می کند، اما سه موضوع است که به علم خیلی ربط ندارد؛ دین، حقوق و اخلاق. با پیشرفت علم فیزیک، اخلاق تعالی پیدا نمی کند.

  • ۱۳۹۷-۱۰-۲۹ ۱۴:۲۱

    اعوانی فلسفه اسلامی را جهانی کرده است/ نیاز تاریخی به فلسفه داریم

    مصطفی محقق داماد گفت: اعوانی می‌تواند فلسفه اسلامی را به جهانیان معرفی کند. با توجه به ارتباطاتی که او تاکنون داشته، فلسفه اسلامی را جهانی کرده است.