شناسهٔ خبر: 39600 - سرویس دیگر رسانه ها

كریستیز نوزدهم براى كدام كشور نمره ٢٠ داشت؟

رقابت سخت هشت كشور در نوزدهمین حراج كریستیز دبى آمارهاى خواندنى را به همراه داشت كه در این گزارش مرور شده است:

 به گزارش فرهنگ امروز به نقل از هنر آنلاین؛ نوزدهمین حراج کریستیز خاورمیانه چنین روزى در هفته قبل در دبی برگزار شد، این حراجی همچون همیشه نظرها را به خود جلب کرد و به طبع با حرف و حدیث‎هایی هم همراه شد كه خود بیانگر تاثیر این حراجى بر اقتصاد هنر منطقه و حال و آینده هنرمندانی ست که آثارشان در آن حضور دارد و حتى ندارند!

بدون تردید از همین منظر اطلاع از جزییات حراج نوزدهم كریستیز می‎تواند جالب توجه باشد. لذا نگاه موشكافانه و دوباره‌ای به کریستیز نوزدهم تقدیم تان مى كنیم:


- ایران ۳۴ اثر، لبنان ۲۹ ، مصر ۲۲ ، سوریه ۱۶

در این دوره از حراج خاورمیانه ۱۲۱ اثر از ۷۷ هنرمند از هشت کشور ایران، لبنان، مصر، فلسطین، عراق، سوریه، سودان و مراکش ارائه شد.

ایران با ارائه ۳۴ اثر از ۲۰ هنرمند پیشتاز این دوره بود و لبنان با ۲۹ اثر از ۱۶ هنرمند، مصر با ۲۲ اثر از ۱۴ هنرمند، سوریه با ۱۶ اثر از ۹ هنرمند، عراق با ۱۰ اثر از ۱۰ هنرمند، مراکش با چهار اثر از دو هنرمند و در نهایت سودان با یک اثر از یک هنرمند در حراج نوزدهم کریستیز دبی شرکت داشتند.

غیر از پیشتازى بلامنازع ایران از حیث حضور آثار و هنرمند، دیگر نكته جذاب و قابل ملاحظه عدم حضور ترکیه بود كه شاید از تغییر رویه اى نزد برگزاركنندگان حراج حكایت داشته باشد و بعدها مى توان درباره آن قضاوت كرد و البته عدم حضور اثر هنرى از امارات كه میزبان حراج خانه كریستیز در منطقه است و گویا همچنان در حسرت هنرمندى كه بتوان كارش را در حراجى شركت داد هست.

- رقم عجیب ۳۳ اثر به فروش نرسیده !

مجموع فروش این دوره از حراج کریستیز به رقم هفت میلیون و ۱۶۲ هزار و ۳۷۵ دلار آمریکا رسید. به شهادت فهرست منتشر شده از سوی سایت کریستیز، ایران علاوه بر آنکه در میان ۱۰ اثر گرانقیمت این دوره ۸ جایگاه را به خود اختصاص داده است در مجموع فروش خود به رقم جالب توجه ۳ میلیون و ۲۱۳ هزار دلار دست یافت که تقریبا نیمی از كل فروش این دوره از حراج است.
ذکر این نکته نیز ضروری است که از ۱۲۱ اثر شرکت کننده در این حراج ۸۸ اثر فروخته شده و ۳۳ اثر به فروش نرسیده كه مى توان آن را رقم بالایى دانست. در ضمن سهم ایران در میان فروش نرفته ها هفت اثر است،


- ایرانی‎ها چقدر بالاتر از قیمت پایه فروختند؟

نکته جالب توجه اینجاست که همه ۲۷ اثر فروخته شده ایران با افزایش قابل توجهى نسبت به قیمت پایه چكش خورده اند؛
در این میان رشد ۱۵۰ درصدی قیمت تابلوی درخت‎ها اثر سهراب سپهری و افزایش بیش از ١٠٠ درصدی آثار حسین زنده رودی و فرهاد مشیری نشان می‏دهد که آثار هنری هنرمندان ایرانی همچنان در میان خریداران و مجموعه داران خاورمیانه پرطرفدار هستند.

چنین رشدى مختص آثار گران‎ قیمت ایرانى نبودند بلكه به جز تابلوی نقاشی "هر رو نقرهای، هر شب آبی" از رضا درخشانی که با قیمت پایه ۵۰ هزار دلار فروخته شد باقى آثار با پیشنهاداتى فراتر از قیمت كمینه چكش خوردند؛ این فاكتورى بسیار مهم در ارزیابى میزان موفقیت یك اثر در حراج است.

- گرا‏ن‎ترین هنرمند کریستیز نوزدهم كیست ؟

گران‏ترین اثر این دوره از حراج به هنرمند فقید مصرى تعلق داشت :
"زن سیاهپوست کنار پنجره" عنوان نقاشی از محمود سعید است که به مبلغ ۶۶۵ هزار دلار به فروش رسید. این اثر که در سال ۱۹۲۶ خلق شده است زنی سیاهپوست را نشان می‌دهد که با لباس تابستانی طلایی رنگ و دستاری به رنگ آبی در کنار پنجره‌ای با دورنمای معماری شمال آفریقا نشسته و در حالیکه یک دست را زیر چانه قرار داده با نگاهی غمگین به مخاطب چشم دوخته است.

محمود سعید بعد از پرویز تناولى دومین رکورددار فروش در حراج کریستیز دوبى است، نقاشى از او در چند دوره پیش به ركورد دو میلیون و ١٠٠ هزار دست یافت؛ بنا به نوشته كاتالوگ كریستیز محمود سعید متولد ۱۸۹۷ است كه در سال ۱۹۶۴ زندگى را بدرود گفت، او بیش از آنكه هنرمندى مدرنیست باشد، هنرمندى رئالیستى هم دوره كمال الملك است؛ گفته مى شود محمود سعید هنرمندی است که توانست در هنر كلاسیك مصر انقلابی به پا کند و این روزها بسیاری از جوانان پیرو راه او هستند. او در الکساندریا، دومین شهر بزرگ مصر به دنیا آمد و سوژه بسیاری از نقاشی‌هایش وامدار زادگاهش است. دستاوردهای این هنرمند راه را برای بسیاری از هنرمندان باز کرد و باعث شد که این قشر برای بالابردن دانش خود در زمینه رنگ، فرم و تکنیک بیش از پیش تلاش کنند. امروزه بسیاری از آثار این هنرمند در موزه هنر مدرن در خانه اپرای هایرو نگهداری شده و به نمایش درمی‏آید. خانواده محمود سعید پس از مرگ این هنرمند چندین اثرش را به وزارت هنر کشور مصر اهدا کردند. همچنین خانه او در الکساندریا چند سال در حال بازسازی بود تا به موزه محمود سعید تبدیل شود.

در ضمن نباید فراموش كرد محمود سعید در حالى حائز گران ترین هنرمند این دوره شده كه مجسمه ساز بزرگ ایران،پرویز تناولى معتبرترین غایب این دوره محسوب مى شود.


- آنها که بودند، آنها که نیستند...

از مجموع ۷۷ هنرمندى که آثارشان در کریستیز نوزدهم چکش خورد ۴۰ هنرمند در قید حیات نبودند که البته مهم‎ترین آنها محمود سعید و سهراب سپهری هستند که بیشترین ارقام این حراجی را به خود اختصاص دادند.
از میان هنرمندان ایرانی درگذشته علاوه بر سپهرى آثاری از زنده یادان فریده لاشایی، حسین کاظمی ، بهجت صدر، بهمن محصص و لیلی متین دفتری هم در حراج ارائه شدند؛ بدیهى ست آثار هنرمندان درگذشته مورد توجه خاص اند و با قیمت هاى بیشتری عرضه و احتمالا خریدارى مى شوند؛ لذا حضور شش هنرمند فقید از ایران و ۳۳ هنرمند درگذشته از كشورهاى عرب مى توانست موقعیت برترى خوبى در فروش به آنها دهد كه با این وجود ایران موفقیت قابل ملاحظه اى از آن خود كرد.

- فقط ۱۵ جوان!

اما هنرمندان جوان در این دوره از حراج کریستیز چندان حضور پرنگى نداشتند و روی هم رفته تعداد آنان به ۱۵ نفر هم نمی‏رسید. بیشتر هرمندان این دوره را پیشکسوتان تشکیل می‏دادند؛ حتى در کریستیز هجدهم آثار هنرمندان جوان بیشتر بود و این هنرمندان کارهای خود را با قیمت‏های خوبی نیز به فروش رساندند اما مشخص نیست که مسئولان کریستیز با درنظر گرفتن چه المان‎هایی آثار هنرمندان جوان را در این دوره کمتر انتخاب کرده‎اند و آیا روند حضور جوانان در کریستیز بیستم نیز همین قدر کمرنگ خواهد بود یا خیر؟!

این در حالى ست كه به طور مثال افشین پیرهاشمى با فروش ۴۴ هزار دلارى شاهد مثال خوبى ست كه جوانان هم مى توانند به فروش هاى خوبى دست یابند و یا ایمن بعلبكى فلسطینى دیگر نمونه موفق است؛ امیدواریم كریستیز خود را از موهبت انرژى جوانى محروم نكند.


- شایعه تكرارى

كریستیز نوزدهم در حالى به پایان رسید كه در ایران شایعه تكرارى جعلى بودن یك اثر خبرساز شد، فارغ از صحت و سقم این خبر، نكته مهم این است كه عرب ها با انبوهى از هنرمندان درگذشته حتى یك بار كریستیز را دچار چنین چالش هایى نكرده اند اما تقریبا هنر ایران در هر دوره با القاى چنین شبهاتى تلاش دارد ماركت قدرتمند خود را به مخاطره اندازند؛ شاید لحن این جمله با طنزى همراه است اما این واقعیتى ست كه به طور عینى وجود دارد.
در حالى كه بازار هنر منطقه خود را آماده ٢٠ مین دوره كریستیز دبى در آوریل پیش رو مى كند، هنر ایران باید چاره اندیشى كند كه با تكرار مكرر این شائبه ها باید چه كرد؟ راه حل این مشكل نباید چندان دشوار باشد.