مردم غایبان تاریخ/ رونمایی از مردم نامه با حضور محمد علی موحد منصوره اتحادیه، محمد دهقانی و داریوش رحمانیان

شماره‌های دوم و سوم از مجله مردم نامه به مدیرمسوولی و سردبیری داریوش رحمانیان استاد تاریخ دانشگاه تهران منتشر شد، فصلنامه‌ای درباره تاریخ مردم که در آن شماری از محققان و پژوهشگران و عمدتا دانشجویان جوان مقاطع می‌کوشند تاریخ ایران را از منظر متفاوت مردم بنگرند.

نشست «روش در تاریخ نویسی» برگزار می شود

گروه تاریخ سیاسی پژوهشکده علوم تاریخی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نشست«روش در تاریخ نویسی» را با ارائه محمد علی مرادی برگزار می کند.

دولت فعال و جامعه منفعل/ همایش ملی دولت و مردم در تاریخ ایران

در همایش ملی دولت و مردم در تاریخ ایران که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با همکاری انجمن ایرانی تاریخ برگزار شد نیز بخشی از این پرسش‌ها مطرح شد. در نشست نخست این همایش سه تن از استادان علوم سیاسی به طرح برخی مباحث نظری مناسبات دولت و مردم در تاریخ ایران پرداختند.

کتاب «تاریخ، نظریه و عمل فلسفه برای کودکان» منتشر شد

کتاب «تاریخ، نظریه و عمل فلسفه برای کودکان؛ چشم‌اندازهای جهانی» اثر سعید ناجی و با همکاری رسنانی هاشم منتشر شد.

کتاب‌های تاریخی حرف تازه‌ای ندارند !

رضا شعبانی استاد پیش‌کسوت تاریخ درباره پژوهش‌های تاریخی گفت: آثار تاریخی بسیار فقیر هستند و به ندرت کتابی منتشر می‌شود که سخن جدید و درخوری داشته باشد.

موحد: مردم جایی در تاریخ ندارند!

محمدعلی موحد در رونمایی از فصلنامه «مردم‌نامه» گفت: تاریخ ما تاریخ سلاطین، پادشاهان و بزرگان است و مردم جایی در این تاریخ ندارند. قبل از اسلام نیز خدای‌نامه‌نویسی که همان شاهنامه‌نویسی است، مرسوم بوده و باز هم مردم جایی در تاریخ نداشتند.

چگونه زنان مساله شدند؟/ رویکرد تاریخی به مساله زنان با سخنرانی سوسن شریعتی

نقطه عزیمت بحث خود را بر جمله تاریخی سیمون دوبوار از بخش «کودکی» کتاب «جنس دوم» قرار می‌دهم که می‌گوید «ما زن به دنیا نمی‌آییم بلکه زن می‌شویم». با توجه به اینکه دوبوار جزو نحله‌ای از فلسفه است که اگزیستانسیالیست هستند و به تقدم وجود بر ماهیت اعتقاد دارند، بنابراین، مهم است که هویت و ماهیت را همچون شدن و نه از پیش تعیین شده تعبیر کرد و احتمالا چنین بنیاد فلسفی‌ای را برای این جمله در نظر گرفت.

ارزش‌های اندرونی سال‌خورده ایرانی/  روایت‌هایی از ساختار و کارکرد اجتماعی نهاد خانواده در تاریخ ایران

نظام خانوادگی در ایران بر مردسالاری پایه گذارده شده و چندهمسری برای مردان مجاز بوده است. لیدی مری شیل، همسر وزیرمختار انگلستان در دوره ناصرالدین شاه قاجار در سفرنامه خود هنگام مقایسه زنان در مناطق شهری و روستایی، درباره چندهمسری مردان ایرانی چنین نوشته است «زنان روستایی وضع به مراتب بهتری از زنان شهری دارند چون اغلب خواسته‌های آنان بوسیله شوهرانشان اجابت می‌شود و طلاق در میانشان کمتر اتفاق می‌افتد و مردان هم بیشتر از یک زن نمی‌گیرند، ولی در شهرها موضوع به صورت دیگری است ...».

آثار پاتریشیا کرون از تاریخ گذشته غرابت‌زدایی می‌کند

مصطفی ملکیان،‌ استاد فلسفه در نشست «بررسی زندگی و آثار پاتریشیا کرون» ضمن تشریح جایگاه آثار این اندیشمند گفت: کتاب‌های کرون از یک سو موجب فهم بهتر متون دینی و از سوی دیگر موجب غرابت‌زدایی از تاریخ می‌شود.

بررسی تاریخ‌نگاری درباری در «فصلنامه نقد کتاب تاریخ»

جدیدترین فصلنامه نقدکتاب تاریخ به بررسی کتاب‌های تاریخ معاصر پرداخته است. در این میان برخی از نقادی‌ها نیز به تاریخ میانه و باستان اختصاص دارد.

وحدت جوهری در طبیعت آدمی

اسپینوزا زیست‌شناس نبود ولی افکارش در حیطه رابطه انسان با طبیعت، به نحوی با موضوع زیست‌شناسی اعصاب رابطه پیدا می‌کند. افکار اسپینوزا از ارسطو نشئت می‌گیرد، ولی اسپینوزا اندیشه‌ای منسجم‌تر در زمینه زیست‌شناسی دارد. اسپینوزا شادمانی فردی را مرتبط با شادمانی جمعی می‌داند و از طرف دیگر به رستگاری انسان و نقش سلامت ساختار دولت در رسیدن به آن توجه دارد. اسپینوزا دولتی دموکراتیک ایده‌آلی را در نظر دارد که بزرگ‌ترین مشخصه آن رعایت آزادی بیان است.

نقد فیلم ماجرای نیمروز/ تئوریزه‌کردنِ سطحی‌نگری

«تاریخ دراماتیک» عبارتی است که بعضا به «ماجرای نیمروز» نسبت داده می‌شود درحالی‌که دومین فیلم محمد حسین مهدویان نه به قلمرو تاریخ ورودی جدی پیدا می‌کند و نه در به‌ثمررساندن یک داستان دراماتیک کاری از پیش می‌برد اما خوب بلد است با جذابیت‌های نگاتیو خش‌دار ١٦ میلی‌متری و دزدکی دیدزدن و لانگ‌شات‌بازی‌ جلوه‌فروشی کند، حتی اگر در پس این نمایش پر سروصدا هیچ حرفی برای گفتن وجود نداشته باشد به جز «دعوت به سطحی‌نگری».

موراکامی سکوتش را شکست/ از تحریف تاریخ جلوگیری کنیم

هاروکی موراکامی نویسنده سرشناس ژاپنی از مردم خواست تا در برابر تحریف تاریخ بایستند.

فراخوان «همایش بین المللی تاریخ وفرهنگ جنوب ایران (فارس تاریخی)»

«همایش بین المللی تاریخ وفرهنگ جنوب ایران (فارس تاریخی)» برگزار می شود.

بازتاب تاریخ و ادبیات در کتاب‌های درسی در گفت‌وگو با رییس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی: گزینش در کتاب‌های درسی حق حاکمیت است

یک نفر علاقه‌مند یک نویسنده خاص است و می‌گوید این باید باشد. من می‌گویم نه، اینجا این نباید باشد. ما در شعر نو بالاخره نیما را داریم. ما در شعر نو یک جایی سیاوش کسرایی را داریم، اما یک جایی سیاوش کسرایی را نداریم. چرا نداریم؟ برای اینکه سیاوش کسرایی در جریان انقلاب اسلامی جزو کسانی می‌شود که علیه انقلاب اسلامی حرف می‌زند. یک جایی باید بین ارزش و ضدارزش تفاوت قایل بشود.

آیا شرق­‌شناسی زاده استعمار است؟

سهیلا فرجی، پژوهشگر تاریخ در مروری که به کتاب «تاریخ تحولات ایران­شناسی در دوران اسلامی» داشته بر این باور است که مولف اطلاعات خام مورد نیاز مطالعات ایران­‌شناسی را جمع‌آوری کرده، اما سیر تحول این رشته علمی را تبیین و تحلیل نکرده است و با زیرکی بالایی به جزییات مربوط به موضوعات مرتبط ایران­شناسی پرداخته، اما چشم بر کلیات آن بسته است.

زمانی برای دگرگونی/ نگاهی به فراغت ایرانیان در زمان های دور

 ایرانیان، زمان‌های فراغت خود را در گذشته با چه تفریح‌ها و سرگرمی‌هایی می‌گذراندند؟

هدیه‌ای برای نوروز ۹۶/ شماره ۱۶ فرهنگ امروز منتشر شد؛

شماره شانزدهم فرهنگ امروز منتشر شد

نقد کارآمدی پروژۀ فکری مراد فرهادپور را باید یکی از مهمترین بخش‌های شماره نوروزی فرهنگ امروز دانست.«پاره های یک عقل افسرده» عنوان این پرونده با موضوعی ملتهب است که مقاله بلند سیدجواد طباطبایی در نقد مرادفرهادپور را باید مهمترین مطلب این پرونده دانست.

نباید درباره سیدجمال الدین اسدآبادی مبالغه کرد

دبیر گروه تاریخ اندیشه معاصر موسسه آموزشی وپژوهشی امام خمینی(ره) گفت: سیدجمال در زمان خود اثرگذار بود اما نباید با مبالغه درباره شخصیت او، شخصیت های بزرگ و موثرتر از او را به حاشیه راند.

دانشجویان خارجی سفیران فرهنگی ایران باشند

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی گفت: دانشجویان خارجی که در ایران اقامت دارند با فرهنگ، زبان و تاریخ ما آشنا شوند و در آینده سفرای کشور ایران در کشورهای خودشان باشند.

تأکید یونسکو بر حمایت از میراث تاریخی سوریه

مدیر کل سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد یونسکو خواستار افزایش تلاش های برای حمایت از میراث تاریخی سوریه پس از آزادی تدمر از اشغال تروریست‌های داعش شد.

صفی‌نژاد: بازگو کردن گوشه‌ای از تاریخ «ری» به صدها کتاب نیاز دارد

استاد جواد صفی‌نژاد در رونمایی از کتاب «اماکن تاریخی ری» گفت: تاکنون کسی جرأت نکرده است تاریخی درباره شهرری بنویسد، زیرا ری با آن عظمتی که دارد صدها کتاب نیاز است تا گوشه‌ای از تاریخ و جغرافیای آن را بازگو کند.

نقش فرهنگ جهانگرای ایران در زلال آئینه تاریخ به قلم عزت الله فولادوند

کتاب «نقش فرهنگ جهانگرای ایران در زلال آئینه تاریخ» نوشته عزت‌الله فولادوند به تاریخ و فرهنگ ایران نظر دارد.

هاشمی: کربن با تاریخ و تاریخمندی دشمن است

هاشمی، نویسنده و پژوهشگر گفت: کربن با اینکه روی تاریخ اندیشه ها کار کرده ولی رویکردش رویکرد تاریخی نبوده و دشمن تاریخ و مفهوم تاریخ مندی هم دشمن است.

علیه کلان روایت‌ها و کلان نظریه‌ها/ تاریخ‌گرایی نوین با حضور حسین پاینده، حسین مصباحیان و داریوش رحمانیان

با این انقلاب فلسفی که از آرای نیچه و فوکو بر آمده، تاریخ‌گرایان نوین با اصطلاح روح زمانه نیز مشکل دارند. نتیجه مهم دیگر این است که مطابق با دیدگاه تاریخ‌گرایان نوین، شناخت دقیق از تاریخ ناممکن است. تاریخ‌گرایان سنتی معتقد بودند اگر کسی صادقانه منابع موجود از تاریخ را بررسی کند و بدون نظر خاصی فقط آنها را بیان کند، عین حقیقت را به مخاطبانی از نسل‌های بعدی منتقل کرده است

شعر آئینی نماد تاریخ و هویت یک ملت است

سیدعباس صالحی در محفل شعر جوان جشنواره شعر فجر گفت: وقتی از شعر آیینی صحبت می‌کنیم، در حقیقت از تاریخ، هویت، ادب و افتخار یک ملت، زبان و یک جامعه انسانی سخن می‌گوییم.

کاتوزیان در بوته نقد

کاتوزیان یک هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روش‌شناسی و در عین حال مجموعه‌ای از نظریات را وارد عرصه سیاسی- اجتماعی ایران می‌کند که گرچه بی‌سابقه نبوده، اما تئوریزه کردن، تکرار مکرر و بازنمایی آنها در زمینه‌های متفاوت هنر، ادبیات، سیاست، اقتصاد، جامعه‌شناسی و تاریخ اهمیت داشته است و کل علوم اجتماعی و سیاسی ایران را متاثر می‌سازد.

تاریخ با گذشته فرق دارد

حسین پاینده در نشست «تاریخ‌گرایی نوین»: تاریخ با گذشته فرق دارد و کار تاریخ‌نگار مکتوب‌کردن گذشته نیست. تاریخ‌گرایان نوین هم این‌گونه فکر نمی‌کنند.

داریوش رحمانیان: رشته های علوم انسانی در ایران جزیره ای هستند

رحمانیان، استاد تاریخ دانشگاه تهران با اشاره به تشکیل گروه «فرهنگ، تاریخ و پژوهش های میان رشته ای» در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات گفت:متاسفانه رشته های علوم انسانی جزیره ای هستند.